Bugun...


Erdal GÜZEL

facebook-paylas
Solakzade Muhammed Sadık Efendi
Tarih: 19-04-2020 22:54:00 Güncelleme: 19-04-2020 22:54:00


Hayatın gerçekleri arasında en tartışmasız olanı, şüphesiz ölümdür.
 
Her canlı er veya geç ölüm hakikatiyle yüz yüze gelir ve dünyadan ayrılır.
 
Âşık Reyhani “İnsanoğlu kara benzer/Erimekten kurtulamaz/Sona doğru azar azar/Yürümekten kurtulamaz..” derken , Cahit Sıtkı Tarancı da “  Neylersin ölüm herkesin başında/ Uyudun uyanmadın olacak/ Kim bilir nerde, nasıl, kaç yaşında?/ Bir namazlık saltanatın olacak/ Taht misali o musalla taşında..”   dizeleriyle bu durumu ozan diliyle ifade eder.
 
İnsanoğlu ölümün ürkütücü soğukluğunu her an görmesine rağmen  bu gerçekten uzak durup hiç ölmeyecekmiş duygusu içerisinde  hayat sahnesindeki rolünü oynamaya devam eder.
 
İhtiraslar,dünya nimetleri, sonsuz beklentiler,sınırsız arzular,bitirilmesi gereken işler, doyumsuz zevkler, dünya sevgisi , insana ölüm gerçeğini unutturan faktörlerdir.
 
“Her nefis ölümü tadacaktır” ilahi mesajına rağmen yine her nefis bu gerçeği kabullenmekte zorlanır ve hiç ölmeyecekmiş gibi davranmaya devam eder.
 
Bu kadar kesin bir hakikate rağmen insanoğlu ölüm yokmuş gibi yaşar ve onu hafızasızından uzak tutar.
 
Annesini,babasını,kardeşini,sevgilisini,eşini,çocuğunu,yakınlarını, sevdiklerini kaybedip acı çeken insanların mezar başından ayrıldıktan sonra hayatın akışı içerisine girmeleriyle birlikte ölümü kendilerinden uzak tutmaları garip bir durumdur.
 
Dünya hayatının devamı ve hayatın dinamizmi için böyle bir duygunun taşınması elbette ki yaratılışıyla  ilgili bir durumdur.
 
Şair” Nefis sen ölmez misin, öleni görmez misin ?” dese de  İnsanoğlu fani olma gerçeğini unutup ölümsüz bir varlık gibi davranışlar sergiler.
 
Dinler ve düşünce sistemleri çabuk unutan insanoğluna bu hakikati hatırlatmaya çalışır ve her  insanın ölüm hakikatiyle mutlak yüzleşeceğini bu yüzden dolayı onlara ölümü unutmamasını öğütler.
 
İnsanın sonsuz arzularına karşı önemli bir fren sistemi olan ölümü hatırlama düşüncesi onun yaşarken ölçülü olmasını amaçlar.
 
Hz. Peygamber’in ”Lezzetleri darmadağın eden ölümü hatırlayınız” Hadisi Şerifi bu konuyu çok güzel izah etmektedir.
 
Bu kesin hükme rağmen yine de dünya üzerinde Firavunlar, Nemrutlar, Karunlar, zalimler,caniler,biriktirp yığanlar, Neronlar, Haccaclar eksik olmaz.
 
Mutlak bir hakikat olan ölümü hatırlamadan uzak duranlar gibi,onu yok olmak şeklinde yorumlayanlar veya  sonsuzluk şeklinde kabul edenler de vardır.
 
Hz. Mevlana, ölümü; güneşin doğmasına ve batmasına benzetir.
 
Hz. Mevlana “Batmayı gördün de doğmayı da seyret/ Güneşe ve Ay’a batmadan ne ziyan geliyor ki/Sana batmak görünür ama, o, doğmaktır/Mezar hapis gibi görünür ama, o,canın kurtuluşudur./Hangi tohum yere ekildi de bitmedi?/Ne diye insan tohumunda şüpheye düşüyorsun?”diyerek ölüme farklı bir pencereden bakar.
 
Ölümün korkunç yüzünü bir bahar ülkesine benzeten Yahya Kemal de ölümü bir son  olarak değil,sonsuzluk aleminin kapısı olarak görür ve onu  ”Birçok gidenin her biri memnun ki yerinden/Birçok seneler geçti, dönen yok seferinden” mısraları ile anlatır.
 
Ölüm kavramı öteden beri insanın kafasını meşgul etmiş onun hakkında her türlü bilgiye ulaşmanın arzusu içerisinde olmuştur.
 
İşte bu düşünceler içerisinde olan bir Erzurumlu hemşehrimiz , Müftü Solakzâde Muhammed Sadık Efendi’ye giderek ölüm hakkında ne düşündüğünü sorar.
 
Muazzam bir  söz ve mantık ustası olan Solakzade ,adama dönerek” ÖLÜM MÜ  DEDİN, ÖLÜM BİZDE OLMAZ; ÖLÜM KONU KOMŞUDA OLUR” diyerek anlamlı bir cevap verir.
 
Müftü Efendi’nin işaret ettiği durum  genelde insanların ölüme karşı  bakış açısını işaret etmektedir.
 
Erzurum’un manevi dünyasında önemli bir yere sahip olan Solakzâde Muhammed Sadık Efendi, Erzurumlular tarafından “Müftü Efendi” ismi ile bilinir ve saygıyla  hatırlanır.
 
Kafkasya’dan  göç edip  önce Artvin’e, oradan İspir’e ve daha sonra Erzurum’a  yerleşen Solakzadeler, Erzurum’un ilim ve irfan hayatına önemli katkıları olan saygın bir ailedir.
 
Erzurum’da “Büyük Hoca” olarak bilinen Ahmet Tevfik Efendi,”Müftü Efendi’nin” dedesidir.
 
Ailenin “Solakzâde “lâkabını almaları hakkında bir takım rivayetler vardır.
 
Bir görüşe göre büyük dedeleri Hacı Süleyman’ın savaşta sol cenahı idare etmesinden dolayı ailenin “Solakzâde” lâkabını aldığı bir başka görüşe göre de cirit meraklısı olan Müftü Efendi’nin dedesi Hacı Lütfullah Efendi’nin ciridi sol eliyle attığı için aileye “Solakzâdeler” denildiği söylenir.Aile ,soyadı kanunundan sonra Solakbay soy ismini alır.
 
Müftü Efendi’nin babası Hamid Efendi üç yıl müftülük görevinde bulunmuştur.
 
1881 yılında Erzurum’da doğan Müftü Efendi , ilk eğitimini dedesi ve babasından almış 1910 yılında Erzurum’da il müftü yardımcılığı görevine getirilmiş,1915 yılında ise müftü vekili olmuştur.
 
İşgal yıllarında Kayseri’ye göç eden Solakzâde daha sonra Erzurum’a geri dönmüş 1919 yılında atandığı müftülük görevini ölene kadar devam ettirmiştir.
 
Milli Mücadele’de ve Erzurum Kongresi’nde faal olarak çalışan Müftü Efendi ,bu sıkıntılı günlerde halkı mücadeleye ve askerlere yardıma  davet etmiş,Ulu Cami’yi ,Kazım Karabekir’in emrine  vererek silahlı kuvvetlere yardım etmiştir.
 
Şapka hadisesi sırasında isyan bayrağı çekenlere karşı ciddi bir tepki gösteren Solakzade Muhammed Sadık Efendi, her kesim tarafından saygı gösterilen aydın bir din adamı olarak Erzurumluların gönlünde taht kurmuştur.
 
Giyimi, zekası ve entelektüel kişiliği ile Müftü Efendi 45 yıl sürdürdüğü müftülük görevi yanında, İbrahim Paşa Camisi’nde müderrislik yapmış çok sayıda öğrenci yetiştirmiştir.
 
Pir Ali Baba’nın başlattığı ve savaş yıllarında devam ettirilemeyen” Bin bir hatim geleneği” Müftü Efendi tarafından 1937’de tekrar başlatılmış ve bu güzel gelenek günümüze kadar gelmiştir.
 
Namaz vakitlerini de hazırlayan Müftü Efendi, ramazan da iftar saatini duyurmak için Yeni Kapı’daki evin cumbasına çıkar, vakit tamam olunca  elindeki bayrağı sallar bunu gören kaledeki görevli topu ateşleyerek vaktin geldiğini duyururmuş.
 
Dini istismar eden şarlatanlara karşı mücadele eden Müftü Efendi,  halkın cahil kimselere itibar edip, teslim olmasını büyük bir felaket olarak görmüş, her ortamda mürşidinin Hz.Kur’an ve Hz.Peygamber olduğunu vurgulamıştır.
 
Dini bilgilerinin yanında derin bir tarih bilgisine sahip olan Müftü Efendi ,aynı zamanda Divan Edebiyatı’na meraklı ve bu alanda  şiir yazacak kadar da edebiyatla ilgili bir kişiliktir.
 
Müftü Efendi’nin özelliklerinden biri de çocuklara karşı olan sevgisi ve ilgisidir. Öyle ki  gördüğü çocukları “ pisik enikleri” diye  sevip onlara şeker verdiği söylenir.
 
Müftü Efendi, bilgiye doymayan ve bu doyumsuzluğunu çoğu kez ifade eden, ilim sevdalısı bir din adamı olarak bilinir.
 
Öğrencileri, Müftü Efendi’nin bazen  Allah’a dua ederek bildiklerini unutup tekrar onları öğrenmek için ona fırsat vermesi için yalvardığını söylerler.
 
Yine öğrencileri onun , “Öbür dünyada bana ne istediğimi sorsalar derim ki ya Rab bana okutacağımdan fazla öğrenci ver onları okutayım” dediğini anlatırlar.
 
Erzurum’un hafızasında silinmez izler bırakan Solakzâde Muhammed Sadık Efendi 3 Temmuz 1960 tarihinde Pazar günü vefat etmiştir.  Cenaze Namazı Emir Şeyh Camisi’nde  Sakıp Danışman tarafından kıldırılmış ve  Asri Mezarlık’a defndilmiştir.
 
Kaynakça.
Köksal Nermin,Erzurum’un Yüzleri Solakzade Muhammed Sadık Efendi,Atatürk Üniversitesi,Erzurum,2015




FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 26 15 3 8 59 28 53 +31
2 Başakşehir FK 26 15 3 8 50 25 53 +25
3 Galatasaray 26 14 4 8 44 20 50 +24
4 Sivasspor 26 14 5 7 47 29 49 +18
5 Beşiktaş 26 13 8 5 40 32 44 +8
6 Alanyaspor 26 12 7 7 44 25 43 +19
7 Fenerbahçe 26 11 8 7 46 34 40 +12
8 Göztepe 26 10 9 7 31 30 37 +1
9 Gaziantep FK 26 8 10 8 36 41 32 -5
10 Denizlispor 26 8 11 7 26 34 31 -8
11 Antalyaspor 26 7 10 9 29 43 30 -14
12 Gençlerbirliği 26 7 12 7 33 44 28 -11
13 Kasımpaşa 26 7 14 5 38 50 26 -12
14 Konyaspor 26 5 10 11 21 33 26 -12
15 Yeni Malatyaspor 26 6 13 7 38 40 25 -2
16 Çaykur Rizespor 26 7 15 4 26 44 25 -18
17 MKE Ankaragücü 26 5 13 8 23 45 23 -22
18 Kayserispor 26 5 14 7 28 62 22 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/05/2020 Antalyaspor vs Alanyaspor
 03/05/2020 Denizlispor vs Trabzonspor
 03/05/2020 Fenerbahçe vs Sivasspor
 03/05/2020 Göztepe vs Gençlerbirliği
 03/05/2020 Kasımpaşa vs Çaykur Rizespor
 03/05/2020 Kayserispor vs Gaziantep FK
 03/05/2020 Konyaspor vs Başakşehir FK
 03/05/2020 MKE Ankaragücü vs Galatasaray
 03/05/2020 Yeni Malatyaspor vs Beşiktaş
 26/04/2020 Alanyaspor - Galatasaray Galatasaray ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/03/2020 Eskişehirspor 1 - 4 Adana Demirspor
 16/03/2020 Altınordu 1 - 1 Balıkesirspor
 15/03/2020 Osmanlıspor FK 1 - 1 Giresunspor
 15/03/2020 Akhisarspor 0 - 0 BB Erzurumspor
 15/03/2020 Adanaspor 1 - 1 Keçiörengücü
 15/03/2020 Menemenspor 2 - 2 İstanbulspor
 15/03/2020 Hatayspor 2 - 0 Ümraniyespor
 14/03/2020 Bursaspor 1 - 1 Boluspor
 14/03/2020 Fatih Karagümrük 2 - 2 Altay
 26/04/2020 İstanbulspor - Osmanlıspor FK Osmanlıspor FK ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  İstanbulspor yenilmez
 26/04/2020 Bursaspor - Menemenspor Menemenspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Bursaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/03/2020 Elazığspor 0 - 0 Ankara Demirspor
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI